Dlaczego tak bardzo rażą nas drobne różnice w kolorystyce farby na ścianie, albo płytek ceramicznych o tej samej nazwie, wzorze i materiale, ale z innej palety produkcyjnej? I kiedy takie różnice nie będą miały istotnego znaczenia – tłumaczy nam zasada kontrastu symultanicznego sformułowana w XIX wieku przez francuskiego naukowca Chevreula.
Kontrast symultaniczny to złudzenie optyczne, które sprawia, że dwa sąsiadujące kolory wpływają na sposób ich jednoczesnego widzenia. W wyniku tego wpływu, oko ludzkie zauważa większe różnice kolorów, niż one faktycznie są, często nawet w wyniku kontrastowego sąsiedztwa, kolory identyczne oko ludzkie widzi jako różne.
Spostrzeganie barw jest bowiem procesem subiektywnym. Na to jak odbieramy określoną barwę, na wrażenie jej jasności i natężenia mają wpływ indywidualne cechy obserwatora oraz obecność innych barw w polu jego widzenia.
Przykład 1
Im bliżej siebie umieścimy dwa elementy (np płytki ceramiczne) o nieco innych odcieniach, tym bardziej widoczna będzie różnica pomiędzy nimi.
Oko ludzkie nie wychwytuje wyraźniej różnicy między kolorami górnej pary kwadratów – bo są one z dala od siebie, jeśli oba kwadraty zestawimy, różnica natychmiast staje się widoczna.
Przykład 2
Wrażenie jasności i ciemności określonego koloru w dużym stopniu zależy od sąsiedztwa, w jakim je umieścimy.
Środkowe prostokąty mają ten sam odcień, ale górny widziany jest jako jaśniejszy od dolnego, ponieważ rozjaśnia go „optycznie” sąsiedztwo ciemnego tła, a dolny jest przez jaśniejsze tło przyciemniony. Warto tę prawidłowość wykorzystywać przy komponowaniu kolorystyki wnętrza.
Jaki stąd wniosek?
W urządzaniu wnętrza liczy się nie tylko dobór barw, ale przede wszystkim ich zestawienia. Nawet wybrakowaną partię płytek ceramicznych (o nieco innym odcieniu) można ułożyć w taki sposób, że żadne ludzie oko nie zauważy różnicy, lub odwrotnie – poprzez zbyt bliskie ich zastawienie – tę różnicę uwydatnimy. Podobnie jest z doborem farb na ściany, czy doborem tkanin do wnętrza. Ogólne wrażenie zależy tylko od nas!